Motto szkoły

"Nie zapomnij, szkoło, tej prawdy najprostszej, że dziecku trzeba miłości, miłości, miłości"

Kornel Makuszyńskii

ZŁOŚĆ PIĘKNOŚCI SZKODZI

"Apteczka pierwszej pomocy" przy dziecięcych wybuchach złości.

 

Zlosc-pieknosci-szkodzi-1 " Złość piękności szkodzi" - tak głosi przysłowie, ale czy nasze dzieci przejmują się znaczeniem tych słów?     Raczej nie, a przynajmniej nie w takim stopniu jak osoby dorosłe.

Wszystkie emocje, które przeżywa dziecko są jednakowo ważne i konieczne do przeżycia - również złość. Tylko co zrobić, kiedy nasze dziecko wpada w złość: w sklepie osiedlowym, supermarkecie czy podczas wyjścia z odwiedzin u znajomych?

Typowa sytuacja w której dorośli bardzo często ustępują dzieciom, kształtując w nich jednocześnie niepożądane zachowania, wygląda następująco:

 Zaczniemy od klasycznego ABC zachowania:

 

 

Tabela 1. ABC trudnego zachowania

 

(przed trudnym zachowaniem)

B

(trudne zachowanie)

C

(następstwa zachowania)

Ada podaje mamie paczkę gum truskawkowych z naklejkami.

Mama odmawia zakupu - Ada zaczyna głośno krzyczeć i robić mamie wyrzuty.

Mama, widząc spojrzenia innych ludzi, kupuje córce gumy.

 

Źródło: opracowanie własne na podstawie A. Kołakowski, A. Pisula "Sposób na trudne dziecko" (2012, s. 198).

 

Jak widzimy, wymuszenie zakupu poprzez krzyk jest bardzo skutecznym zachowaniem, którego Ada nauczyła się prawdopodobnie przypadkiem i mimo woli wcześniej, a zachowanie to nie zostało zauważone przez mamę. W tej sytuacji bez zmiany zachowania rodzica, nie jesteśmy w stanie zmienić zachowania Ady. Mama Ady (i wszyscy inni rodzice) powinni w tej sytuacji zastosować jedną z technik behawioralnych:

  1. Rodzic wprowadza zasadę: "Dziecko, które pomaga mi w zakupach, może wybrać sobie coś ze sklepu, do 5 złotych".
  2. Rodzic wprowadza zasadę: "W sklepie zachowujemy się cicho. Konsekwencją złamania zasady jest zakaz oglądania telewizji do końca dnia".

W tej sytuacji rodzic wyciągnie konsekwencje dwa razy, potem wystarczy przypomnienie zasady podczas zakupów w sklepie.

A.Kołakowski i A. Pisula w swojej książce "Sposób na trudne dziecko" podają cztery sposoby postępowania:

  1. "Jeśli nie zabierzesz dziecka do sklepu, nie dojdzie do trudnego zachowania" (należy jednak pamiętać, że stosując tę metodę nie uczymy dziecka nowego zachowania).
  2. "W momencie, gdy rozpoznajemy sygnały zbliżającego się wybuchu, wychodzimy ze sklepu".
  3. "Pozwalamy na wybuch i czekamy z boku, aż się skończy, wyciągamy konsekwencje".
  4. "Pozwalamy na wybuch i mówimy do kasjerki, że rezygnujemy z zakupów, po czym trzymając dziecko za rękę, wychodzimy ze sklepu. Konsekwencje wyciągamy w domu".

Algorytm postępowania w przypadku dziecięcego wybuchu złości wygląda następująco:

Źródło: A. Kołakowski , A. Pisula "Sposób..." (2012, s. 199).

Dziecko zaczyna głośno krzyczeć

  1. Przypomnienie zasady
  2. Przypomnienie zasady wraz z konsekwencją

Jeśli dziecko przestanie krzyczeć: CHWALIMY

Jeśli nie: IGNORUJEMY bądź ODSYŁAMY W NUDNE MIEJSCE

(np. takim nudnym miejscem w domu może być pokój, w którym dziecko nie ma dostępu do gadżetów typu: komputer, telefon).


  Warto w sytuacjach podobnych do tej opisanej powyżej, wspólnie z dzieckiem stworzyć, spisać i zawiesić w widocznym miejscu, w domu np. nad biurkiem, "Domowy kodeks radzenia sobie ze złością". Przykładowy kodeks mógłby wyglądać tak:

"Domowy kodeks radzenia sobie ze złością"

  1. Każdy ma prawo się złościć.
  2. Kiedy się złoszczę, mogę (= OK):
  • Z całej siły zacisnąć pięści,
  • Narysować "wściekłą karteczkę",
  • Nadmuchać balon, zapisać na nim wszystko, co mnie złości, a potem z impetem przebić go szpilką ("balony złości")
  • Uderzyć w specjalnie przeznaczoną do tego poduszkę lub worek treningowy,
  • Zaśpiewać, zatańczyć, wykrzyczeć całą swoją złość,
  • Opisać zdarzenie, które spowodowało moją złość w pamiętniku,
  • Pójść do swojego pokoju i pobyć sam ze sobą.

     3.Kiedy się złoszczę, nie mogę ( =KONSEKWENCJA):

  • Mówić brzydkich słów, obrażać innych, wrzeszczeć, piszczeć,
  • Używać obraźliwych gestów,
  • Nikogo (w tym siebie) uderzyć, szarpać, szczypać, popychać, pluć,
  • Niszczyć rzeczy wspólnych, innych osób czy też własnych,

A przede wszystkim nikogo KRZYWDZIĆ.

 

Zastosowanie "Domowego kodeksu radzenia sobie ze złością" przedstawia się następująco:

 

Przypomnienie zasady: "Mamy domowy kodeks radzenia sobie ze złością"

 

Ada stosuje się do kodeksu złości                            Wybuch złości Ady

W nagrodę dostaje dodatkowe 20 minut                  Utrata możliwości

na oglądanie bajek w telewizji                                oglądania bajek przez dodatkowe 20 minut

 

Konsekwencje dotyczące "Domowego kodeksu radzenia sobie ze złością" powinny dotyczyć:

  • Utraty jakiegoś przywileju np. gry na komputerze po odrobieniu lekcji,
  • Zlecenia dziecku dodatkowych obowiązków bądź też przekazania mu obowiązków innych członków rodziny np. brata czy też siostry,
  • Naprawienia szkód np. odkupienia za własne kieszonkowe porwanej siostrze książki.

 

    Należy pamiętać o jednej bardzo ważnej rzeczy, a mianowicie: jeśli wybuchy złości zdarzają się u naszych dzieci (w wieku szkolnym) częściej niż raz w tygodniu, niezbędny jest kontakt ze specjalistą.

    Poskromienie małego złośnika czy też złośnicy nie jest rzeczą łatwą, ale możliwą. Wystarczy: szczypta dobrej woli, upór i konsekwencja w działaniu.

  Więc przy kolejnym wyjściu do sklepu czy też do znajomych, przypomnijmy sobie to wszystko, co przed chwilą przeczytaliśmy i z podniesioną głową powiedzmy sobie w myślach: "Te zakupy/wyjście do znajomych będą/ będzie na pewno udane i nic, i nikt nie jest w stanie tego zepsuć. Zabieram ze sobą "Apteczkę pierwszej pomocy...", więc jestem przygotowana na każdą ewentualność".

 

Bibliografia:

       A. Kołakowski, A. Pisula "Sposób na trudne dziecko".

 

     Biblioteka rodzica:

  •  A. Gąstoł, A. Jegier "Mój złośnik?
  • J. Tomaszewska, W. Kołyszko "Garść radości, szczypta złości"
  • W. Kołyszko "Smok Lubomił i tajemnice złości".

 

 Życzę Państwu konsekwencji w działaniu!!!

  

Psycholog

Bożena Katarzyna Gruźdź

 

-= Powrót do strony głównej =-